Pinehas K Pinehas

“Makete amunahano neli taba yamafelelezo yene bilaeza baana mwanako yabukoba,” kubulela muelezi wasilikani Ngamane Karuaihe-Upi, yatumile ka zibo hala litaba zekataza batu, silikani mwanako ya cwale ni kuhula kabuñwi. Mwangambolo ni New Era, hana bulela hala makete abaana amunahano mwanako ya bukoba ni mwanako ya cwale mwanaha Namibia, Karuaihe-Upi naize baana mwalinako za kwamulaho nebasina nako ya kubilaela za buiketo bwa maikuto abona, kakuli kupila mwa kuhatelelwa nekungile sibaka.

“Baana mwa Namibia nebasina kolo yakutalima falitaba ze ama makete abona, ni kuba nitukuluho kakuba baana,” nabulezi. Natolokile kuli mwanako ya bukoba, baana neba ndongwama feela fakupila ni silelezo. “Hamutalima taba yezibahala kuli kiya Maslow, baana neba kakatezi kwatasi mwalitaba zakupila, nebasebeleza kupila, kusileleza, nikutula litaba zakwande, isi kakulata kwabona, kono taba ya kunahana feela,” nabulezi.

Karuaihe-Upi, ya ipiza kuli kuli “kimubakanyi wasilikani,” naize baana kanako yale nebasina taba ni sifumu. “Baana nebasabilaeli nikuba ni masheleñi amañata mwapanka, kapa kufuma hahulu,” nabulezi. Kono naize kasamulaho alilimo zemashumi amalalu kazesilezi kuzwelela naha ilukuluha, litokwahalo zabaana licincize kono halisika tatululwa. Kacenu, buñata bwa baana baimelwa kikuli bababalele mabasi abona, kusina yabatusa.

“Baana habana zebakona kusebelisa kutatulula matata ao. EE, nihaike mwanaha yelukuluhile ya Namibia, baana basana ni matata atokwa tukuluho.,” nabulezi. Naize hañata baana babasebeza kuba baelezi kibasikai, kakuli baana baikutwa hande hababulela kumuuna sina bona. “Kuna ni maikuto akuli muuna ukona kubulelela musali butata bwahae, bakeñisa maikuto asizo kuli baana batiile. Taba yeo itisa butata kuli baana babate tuso,” nabulezi. Kacwalo nasusuelize baana kubata lituso.

“Bana banyanda bakuzize, bakala kunwa bucwala nikusebelisa lino zekola, kappa kueza bubangoki, isi feela kutusa babañwi kono nibona batokwa tuso,” nabulezi. Kacwalo nakupile naha kunga taba yeo kuba yabutokwa nikubona kuli kuna ni libaka baana bakona kufumana tuso.