Auleria Wakudumo
Namibia okwa dika eenyala medu okutambula ko elongifo lomayakulo ointerneta yedina Starlink yoshipuna mounyuni Elon Musk.
Minista womauyelele nomakwatafano opaungoba Emma Theofelus okwa holola kutya ouministeli opamwe nehangano lokukwashilipaleka omakwatafano la shiivika nawa Communications Regulatory Authority of Namibia (Cran) ola anya omayakulo ointerneta shaashi inai wanifa po oipumbiwa ya pulwa okupewa epitikilo okulonga moshilongo.
Minista okwa yelifa kutya ehangano ola pulwa li kale la wanifa po oipumbiwa aishe ihamano opo li pewe epitikilo li yandje omayakulo opainternet moNamibia. Theofelus okwa ti Starlink okwa wanifa po ashike oipumbiwa itatu yomoipumbiwa ihamano osho sha eta li kale inali pitikwa. “Oshipumbiwa sha kula osheshi kutya ointerneta keshe nai kale ina oipambuliko yeepelesenda 51 dOmunamibia nadikwao otadi dulu okukala kovadjaidjai,” Minista ta yelifa ngaho. Otaku hokololwa Starlink ena oipambuliko yeepelesenda adishe 100 daye. Osha sha hala okutya mwene wointerneta Elon Musk okuna oipambuliko aishe na ina hala nande oumwe a kale ena mo nande oshimwe.
Minista okwa holola yo kutya Starlink okwa anywa moNamibia shaashi okwa dopa ngeenge tashi ya keameno lomauyelele oshilongo. Theofelus okwa ti eshi otashi etav oumbada meameno louyelele woshilongo.
Nande ongaho, Minista okwa holola kutya Starlink okwa wanifa po imwe yomoipumbiwa ngaashi, okwa udaneka taka yandja omakwatafano opainterneta oshali koikololo aishe yaNamibia, mwa kwatelwa momikunda, medoolopa nomefaalama. Nande ongaho, Minista okwa yelifa kutya eshi itashi tin a pewe epitikilo shaashi okuna okuwanifa po omilandu domauyelele moshilongo. “Keshe umwe okuna okupitila nokuwanifa po eemhango daNamibia. Kape nao u eli pombada yeemhango edi,” Minista ta yelifa ngaho. Otaku hokololwa Starlink a pula epitikilo koCran muJune 2024. Edi oda li da kolekwa komukulunhuwiliki woCran Emilia Nghikembua. Theofelus okwa holola yo kutya Starlink okwa tauluka omilandu neeveta domakwatafano eshi vati a hangwa ta yandje nale omakwafo opainterneta moNamibia ina pewa epitikilo ile a tule mo eindilo lokulonga moshilongo mo2024. Namibia okwa waimina oilongo yomuAfrica ngaashi South Africa, Botswana, Zimbambwe, naAngola oyo ya anya omayakulo aye oshoyo China, Russia, Iran, North Korea, Myanmar mounyuni naikwao ihapu oyo nayo ya dika eenyala medi komayakulo aStarlink. Epangelo laNamibia ola ti otali tula eemhumbwe dovakwashiwana shavo komesho. Omupresidente Netumbo Nandi-Ndaitwah okwa kala nokukwandjangela kutya keshe ehangano tali ya moshilongo nali kale lina oipambuliko yepangelo ile yOvanamibia oohandimwe opo va yambule po eliko loshilongo.
-awakudumo@nepc.com.na

