Ekano lovanhu la lundalala moNamibia …  Eenghulunghedi dOvawambo otadi pataneke ekongo lomunhu longolo

Ekano lovanhu la lundalala moNamibia …  Eenghulunghedi dOvawambo otadi pataneke ekongo lomunhu longolo

Abraham Mwanyekange

Opolifi yaNamibia oya ti ohai lopotelwa oibofa yovanhu tava kana efiku nefiku.

Omupopiliko wopolifi moshilongo Omupedukomufala Kauna Shikwambi okwa ti omakano ovanhu okwa hapu pala nai moshilongo, ta ti omakano aa ohaa kala e na omaukwatya a yoolokafana. 

“Nonande hatu lopotelwa ovanhu va kana, hewa vahapu ohava monika ngaho. Ohatu pandula ovanhu ovo hava longifa omalungula molwaashi ohaa endelele okutandavaleka omauyelele ngeenge twe a pumbwa,” ta ti.

Shikwambi okwa ti otashi nyengana no kape na eshiivo osho yo omauyelele oo taa ulike kutya ovanhu ohava kana koshike, ta ti kave shi ngeenge ovanhu ohava kana oshiningilawina ile ope na sha shimwe shi li po.

Shikwambi okwa ti omunhu ngeenge okwa kana oshidjuu u  mone kutya oku li monghalo ya fa peni. “Efimbo limwe omunhu oha dulu okudipawa ndele ta  ekelwashi, efimbo limwe okwa vakwa po ndele ku shi kutya okwa ukifwa peni, efimbo limwe otashi dulika e limangeleka ndele ina monika, efimbo limwe okwa fila nande moshiponga shotuwa ndele olutu natango oli li ashike mokila yopolifi ndele inali tongololwa natango,” ta ti.

Okwa ti opolifi kai na omwaalu u li po kutya vangapi va kana ndele inava monika fiyo okonena.

Okwa ti opolifi oya taalela omashongo ahapu. “Ngeenge owa tale fiyo okonena otu na ovanhu nghee va kanene ndele inatu va mona natango, ngaashi Mandela Nakale wokoLuderitz, Jason Heita navakwao moWindhoek. Oshinakuwanfwa shetu oku va konga,” ta ti.

Eenghulunghedi dOvawambo otadi pataneke ekongo lomunhu longolo

Leonard Iindongo Naluvanda okwa ti konakudiwa omunhu ngeenge okwa kana kakwa li hakongwa kovadali vaye otyanghu nongee ove shi ningi vati oha dulu okuya kokule.

Naluvanda okwa ti opa kala pe na omalandulafano oo haa ningwa po ngeenge omunhu a kana ndele tapa piti efimbo ina monika.

“Meme wanakukana oha ufana edina lomona mombiya omu hamu telekelwa oikulya oyo kwa li hali oikando itatu ongula. Oshitivali ohe mu ufanene koshini shokutwila oilya,” ta ti.

Okwa weda ko ta ti xe yanakukana oha ufanene omona monduda yeehupa ta ti aishe oyo ohai ningwa ongula manga ina va popya novanhu.

Naluvanda okwa ti opo nee u mone omunhu ngeenge oku li momwenyo ile okwa xulifa, vati ohaku longifa omudi womwoolo wedina omunghafi tau taafinwa ndele to ufana nakukana lwoikando itatu. Okwa ti ngeenge opa piti eehani nhee ndele ine uya otashi holola kutya okwa kandula ondjafa, hano momwenyo ke mo.

Rose Namises womuhoko wOvadamara/Nama okwa ti kakele okulopota kopolifi ohava ufana ovanamikunda dopopepi naawu woonakukana ndele ovanhu tava ongala nokonima ohakuningwa nee ehado lomuhanga va konge nakukana oule woshivike.

 -abbenghilai@gmail.com