LIAMBEZI – Balimi mwa sikiliti sa Zambezi haba zwelapili kulima masimu abona, babañwi mane kulima lihekele zelikana mashumi akezaliho, mabapa ni Lisa la Liambezi kuli lico lifumanehe kabuñata, kuna ni lipilaelo hala taba ya kuyandulula njimo. Kuzwa koo, sicaba nesi itinga fa Lisa la Liambezi kuba simbule sa litapi, mafulisezo alikomu ni misebezi yeñwi ya mwa hae, kutoloka kuli lisa neli fepa sicaba mokuñata.

Lisa la Liambezi lizibahala kakuba simbule sa libupiwa za Nyambe, kungelela cwalo ni limela ni lifolofolo. Kimukwakwa hape wa butokwa wa lifolofolo mi kamita lifolofolo za bonwa inge litalala kuzwa naha Botswana kanuka ya Chobe. Linali, lipizi, limpye ni litou kamita za bonahala.

Nihakulicwalo, kuyandululwa kwa likezo za bulimi kutisa lipilaelo za kuli kukaswana kuzuha misunga mwahala lifolofolo ni batu. 

Kakulika kubata kutibela taba yeo yabona za limbule za Nyambe, Morgan Saisai ueleza kuli limbule liswanela kuba zona zapili kufita litaba za njimo. Nasupile ponahalo ya litou, linali, lingwe ni litau kakuba bupaki, mi naize sikiliti sipalelwa kuyangwela limbule za Nyambe. Taba ya butokwa ki kuli Lisa la Liambezi ha liswali mezi nako kaufela mi likona kuoma nako yetelele haiba pula haibonahali. Hañata lisa la tala hakuna ni muunda omuñata kuli mane la yubauka.

“Kamaikuto aka, kanako ya cwale bulimi bwa lico ni likomu mwa lisa kisebeliso maswe ya lisa,” nabulezi, aekeza kuli limbule lifa taba ye inelezi. Saisai ili muzamaisi mwa ofesi ya Silalanda ni Bupoti mwa sikiliti sa Zambezi, una ni pono ya kuli lisa likona kufetuha sibaka sa kubuha lifolofolo, kuikatulusa, kubuluka lika za kale, mi nasusumezwa kimukwa oswana wana ilo lemuha mwanaha China.

“Bupoti butomami fa likezo. Lusa lemuha feela butokwa bwa limbule, lwa kona kutahisa linzila za kueza masheleñi ni kubabalela silalanda sa luna,” nabulezi. Lisa la Liambezi nelikile la taha kabaka la kubonahalanga kwa muunda ni kucinca kwa kububa kwa mezi alinuka mwa mabala amuunda mwasikiliti sa Zambezi. Lisa lifumaneha mwalibala le lipatami ili kakuya kalitaba za kale li amuhelanga mezi kuzwelela nuka ya Kwando, ili yesululela nuka ya Linyanti mane ni kungungana ni nuka ya Zambezi.