Rudolf Gaiseb
Evango lyepangero lyakara asi lyokudeura varugani vemepangero kalitulire paveta elikwamo lyawo lyokuvatera vahamenimo vawo navenye, nokutura melikwamo asi ngapi omu vana lituramo mokugava sirugana moomu sawapera, mulyo musinke guna karamu, omu navavadeura varugane nawa momaruha nagenye.
Omu nye vana kudeura varugani vawo, vawapukurure mukaro ogu vana kara nago, ntani kugava nye yirugana yina kara asi yoporuzera nkenye gumwe kuna kuyimona, NIPAM kunakara asi gahepa kuyitara asi vantu vahepa simpe kukara nehuguvaro mwendi. NIPAM mukurona gwazo pamberewa Heroldt Murangi, kahuyungire posilika, katumbwire mulyo guna kara asi yinke navakarera asi awo kuna kupitiusira pasihonena, asi evango eli kuna kara nye lyokutara asi varugani vemepangero vahepa kukara vana diva asi mulyo musinke navavadewira, ntani vasikisemo sitambo sombunga zawo nasinye. Age katente asi varugani yavavhura mokusikisamo eyi yavatumbukira, mokugava sirugana kovantu, unene kulimburura nombudi adi pitire momagwanekero gonongodi. ‘’ Ose twahepa kutwikira ngoroooro kuhuyungisa varugani. Kugava mukumo kovantu, somulyopo unene kurugana oku togava sihonena. Nsene asi kapi nina kurugana eyi vana kundindira mwange, nawo kapi navavhura kurugana kweyi tuna kuvandindira navarugana. Twahepa nye nkenye apa kuvadiworokesa asi vahepa kupitisira kukwama sihonena. Wahepa kuvapandura nkenye apa nsene vana rugana nawa. Mokurugana nye oyo, hawe ose ngano natuvhura kusikisamo eyi vana kundindira,’’ yimo ana kutanta. Posiruwo sooso, egano twaromo eli vana wapukurura, omu lina kara asi kugava edeuro kovarugani vemevango ntani vahepa nye kupitisira mokugava sihonena, omu muna hamene varugani ntani nanavenye ava gava mbatero kevango eli valituramo, vadivi Yuma, omu navalituramo mokuvatera navenye. Evango eli lina lituramo asi tavagava sirugana moomu sawapera, posiruwo ntani kugava nombudi douhunga kovahamenimo vawo navenye.
Murangi katente asi awo kuna kara momberewa omu nye navatura marunduruko kovaNamibia navenye. ‘’ Eli kuna kara nye ruha oru natuvenye tuna kupira kuyisikisamo. Kuvhura oze komberewa zimwe, ono hara mbatero, omu nye atuvhuru kurugana pwanyamwetu, ngwendi asi vantu vahepa kulikwambere vagwane mbatero, yimo ana kutanta ngoso. ‘’ Ame kapi nanitanta asi tuna sikisa nye kono peresenta 50% asi vantu vatu hafere ngoruha oru. Nsene oza nye komavango gonokampani dopaumwene, okatare omu ava rugana pwavene, otare nye omu ava rugana vemepangero, ose tuna kara simpe nonzira zonde, yimo ana kutanta. Mwanayinye, NIPAM kugava madeuro gokulisigasiga gokusika ko 72 madeuro gomasupi, omu nye twagatura asi gavatere vadivi Yuma ntani mokugava madeuro gekuliko. Oyo kuna kara nye yimwe eyi atuvhuru kurugana yimo nye ana kutanta Murangi, omu muna hamene egano twaromo lyomuntu paumpitisili, omu nakara pwamwene ntani mokukara nye momberewa ozo vamukutira. Simpe sosipe kuna kara nye asi ngapi natuvhura kugusapo mukaro ogu gomupe, nomunatutara nye owo vana pilire kukara nawa momauruvi gawo. ‘’ Ntani apa nye tuna kugava nayinye eyi ponze pena, kovantu vetu vana kara asi wopnze, nose twahepa kurugana yokulifana eyi natugana kovarugani vetu, yimo ngoso ana kuyitanta. Posiruwo sooso, NIPAM murugani gwawo gokutura magano kumwe, nomawapukururo nkenye, Sankwasa Mubita kahundilire varugani asi vahepa nkenye apa kutura asi eyi vana kurugana kuna kuliza nevango eli lyaNIPAM. Age kahundilire asi valituremo unene yipo ava ava deura vaturemo ehuguvaro mwawo nevango nalinye. Age kadidilikire asi NIPAM varugani vamo kurugana momuwa kukwamo omu lina kuvatekura evango eli. ‘’ Kapi yakara nampili nakauke asi ehudi. Eyi kwakara megano asi twahepa kusikisamo eyi yawapera vantu vetu, yimo ana kutanta. Age simpe katente asi awo ngesi kuna kara asi magano twaromo kuna wapukurura mukaro govarugani nevango nalyo lyahepa kuliwapukurura. -rrgaiseb@nepc.com