Ruha royimuna kwaretamo yimaliwa yokusika ko N$2.1 biliyuna 

Ruha royimuna kwaretamo yimaliwa yokusika ko N$2.1 biliyuna 

 Sirongo saNamibia ngesi selkie sina kara asi kuna kutuma ndi asi kwakurandesa nyama kosirongo sa United State of America (USA), China, Norway ntani koyirongo yaEuropean Union omu nye yaretamo yimaliwa yokusika koN$2.1 biliyuna moyimaliwa yokutjindja neyiponze zosirongo momvhura 2025. 

Eyi yangesi kayihuyungire ministera gonondima, nomfi, mema ntani ewapukururo evhu Inge Zaamwani, ogu nye kahuyungire posiruwo soku faturura momu nene eyereko simaliwa zoministeli zendi mombongarero zanavenye moutano, nokutanta asi eyi yina kara ngesi moministeli zendi kuwapukurura ekonomi ntani kuvatera ava vana hara kukarandesa ponze zosirongo. 

Age kayididilikire asi, meyereko simaliwa mo 2025/2026 ruha royimuna kwagwedererako no peresenta 3.5% kosirongo moyiwizamo yomonda zosirongo. Apa ngesi kuna kuvatera nye mokugava yirugana kovantu wokusika ko 45 000 mevango lyokurugana ano ava 12 000  awo kuna kara nye asi woku d iva umakeninga nt an i wokuyiwapayika omu navavhura nye kuyituma. “Mulyo nye ogu twagwana kwagwedako koNamibia pounandima uretesepo yirugana, kuwapukurura maparu unene kovantu wokusika kono peresenta 70%,’’ yimo ana kutanta. Ministera katanterere mbongarero zanavenye asi epange ro kwapungura yimaliwa payimaliwa ntani monongombe dokusika ko 319 000 edi vawenda nomokupira mukisi gokana nokakondo. 

Mokugwedako, konyara 800 000 kwadivendwa komukisi ogu vana kutumbura asi Contagious Bovine Pleuropneumonia konomukunda edi dakara kasinya kwina lyomusunda gomugeha. Ogu nye nage kahuyungire posiruwo sooso kakere ministera gona gominmisteli zoozo, Ruthy Masake mokugwedako asi  notona dokusika 3000 donomfi edi vakwata momukuro ndi monondama. Eyi kwakara asi ose kugwana yimaliwa yokusika ko N$240 miliyuna ntani kwavatera wokusika ko 280 000 riparian ntani wokurandesa nomfi. 

“VaNamibia kwakara nomavango gokuwekera nomfi kuzangura konyara 700 metric tona donomfi mo 2025, kwakuta vantu wokusika 509 kuhamena momarunone ntani momema gomowa kuhamena oyo,’’ yimo ana kugwedako. 

Ministeragona kayinkondopekere asi kwakumoneka asi kwaligwederere mokugwana vapunguli omu nye navatulisapo elikwamo lyangesi. “Vapunguli wopaumwene awo kwahara unene mowayi womwefuta, Atlantic salmon ntani abalone projeka moLuderitz,’’ yimo ana kutanta. -Nampa