Etunda – Omupresidente Netumbo Nandi-Ndaitwah Etitano okwa talele po ooproyeka dhomambanana, omandjembele osho wo omahala galwe taga ungaunga nuunamapya mEtunda koshitopolwa shaMusati.
Nandi-Ndaitwah okwa pandula ooproyeka dhoka dhi li mEtunda ta ti otadhi ka yambidhidha mokukandula po ondjala osho wo okweeta po iilonga.
“Otandi kala handi talele po ooproyeka ndhika iikando iyali momvula, ngaashi naana nda galukile ko ngiika,” ta ti ngaaka.
Ta ti, ngele taku ndulukwa iikulya moshilongo ngaashi omandjebele nomabanana ngiika, okwa kandulwa po oshindji, shoka tashi humitha wo oshilongo shika momikalo odhindji.
Oomwedhi mbali dha piti oshikunino shoka shomabanana osha li sha patululwa pambelewa kEtunda, sho kwali kwa fatululwa kutya otashi ka hulitha okulanda omabanana kondje yoshilongo nokuyambidhidha wo oshigwana pamangeshefelo.
Ehangano lyoNamibian Agronomic Board (NAB), ndyoka lya patulula oshikunino olya tumbula kutya oshikunino shika otashi ka kandula po eshonopalo lyomabanana oshoka otaga ndulukwa moshilongo.
Oproyeka ndjoka ya tameke nokutsika omabanana omumvo gwa zi ko muJanuali, ngashiingeyi oya adha okulikolwa.
Omukuluntuwiliki gwehangano lyo-NAB Fidelis Mwazi okwa fatulula kutya oproyeka ndjoka oya nuninwa okututsa ngele oshikunino shomabanana oshi li ngaa mehala tali opalele omolwokwaatalala kwa pitilila moshitopolwa shaMusati.
Okwa fatulula kutya Namibia ngashiingeyi oha landa omabanana okuza kondje yoshilongo ge thike pootona 7 000 omumvo kehe, onkalo ndjoka ya thiminike ehangano lyo-NAB lyi ye po noshikunino shika, okukandula po uudhigu wokulanda kondje yoshilongo.
Ta gwedha po kutya oshikunino shika natango otashi ka nkondopaleka wo onkalo yiipalutha noku kandula po ondjala.
“Oonti dhoka dha kunithwa moproyeka odhali dha gandjwa okupitila molabola yoAvaGro, ehangano ndyoka lya longele kunwe okueta po oshikunino shomabanana,”Mwazi a fatulula ngaaka.
Mwazi okwa ti okuna omukumo kutya oshikunino shoka otashi ka lundulula oonkalamwenyo dho yendji no tashi ka gandja oompito odhindji kaalandithi yomabanana.
Omukuluntu gwehangano AvaGro Hugo Raath okwa fatula kutya onkalo yoonti yomabanana ohayi kwashilipalekwa okuza molabola omanga inaadhi tsikwa opo nee ga koke nawa.
“Oonti dhoka odhali dha etwa kEtunda omumvo gwa ziko, sho kwali kwa gwandjwa ehala mpoka omabanana taga tsikwa.Ihe nena ota tu kwashilipaleke noku teya shoka twa tsiki,” ta popi ngaaka.
Raath okwa totha mo kutya iikunino ya faathana oya li ya totwa miitopolwa yilwe, ihe Etunda olya eta po omabanana ge vule iikunino iikwawo, omolwa evi ewaanawa osho wo onkalo yombepo kEtunda.
Okwa popi kutya aanongononi otaya tsikile okuninga omapekaapeko nkene onkalo tayi tsikile, nelalakano lyokuindjipaleka i ikunino yomabanana moshilongo.
“Elalakano lyolabola okukwashilipaleka noku gamena iiyimati komikithi tadhi vulu okuhanagula po iikunino osho wo okuyigamena,”ta fatula ngaaka.

