Aahimba haa yehe taya mono elongo …yamwe oyeli kuulithilo  

Aahimba haa yehe taya mono elongo …yamwe oyeli kuulithilo  

OSHIPAHULILO – Onkalo yaanona yomuhoko gwaaHimba mbono ye li menongelo kosikola yopaumwene yaOnakayale oya nyanyudha aakaluntu yawo, taya hokolola kutya oya galuka nelunduluko sho ya yi kefundho lyosikola oshikako shika. 

Osikola Nakayale Private oyina ashike aanona ya za komagumbo kaakuna esiloshimpwiyu lya gwa nenena osho wo oothigwa nelalakano lyoku ya sila oshimpwiyu osho wo okuya longekidhila onakuyiwa ombwaanawa. Omutoolinkundana nguka sho kwali a talelepo omagumbo gaanona mboka haya hiti osikola posikola mpoka, ya za komagumbo ga pumbwa omayambindhindho, oyendji oya hala okushuna kosikola oshoka oyuuvite kutya komuhandjo hwepo. 

Aanona mboka oto yadhimbulula mokati kayakwawo mboka ihaa yayi kosikola omanga inoopopya nayo, okutameka komizalo dhawo, sho taya dhana yo taya taakuma omanga yakwawo yethike pu yo, kayeshi noku yalula osho wo okushanga omadhina ga wo. 

Osikola noshowo aanasikola oha ya yambidhindwa kehangano lyo Rossing Foundation. Ehangano ndika olya ti sigo ompaka olya longitha oomilliona o14 okutunga noku lundulula oonkalo dhoshigwana miitopolwa ya yooloka yoshilongo. 

Oya fatulula kutya elalakano lyoproyeka ndjika okuyambidhidha nokuhwepopaleka onkalo yaamboka taya pumbwa omayambidhidho unene, ngashi koosikola dhili kuushayi osho wo moshigwana. 

Onkalo 

Vinanyoje Jabari osho wo Given Murumbua ayehe yomimvo hamano oya yambukile momukunda Oshipahulilo koRuacana moshitopolwa shaMusati, oyamwe yomwaamboka ya li ya kuthwa po omolwa onkalo yeli muyo opo yaka mone elongo lyili hwepo, okupitila moprogalama hayi hingwa kosikola Onakayale Private. 

Jabari naMurumbua otaya imonikila komalutu osho wo nkene yeli pokutya otaya silwa oshimpwiyu okuyeleka naanona ihaaya hiti osikola. 

Omangainaayakuthwapoyayekomuhandjo noku ka mona elongo, Jabari na Murumbua, anuwa ka kwali yeshi sha kombinga yosikola, ashike nena otaya shanga noku popya elaka lyopambelewa, oshoka elongo olya kala lya patella osikola yawo pondje. 

Omayuuvo gaavali 

Yina yaJabari, Uetomuinjo Tjisemo okwa ti, sho ya putuka kayeshi kutya elengo oshike oshoka pomukunda gwawo kapuna osikola. 

“Uuwanawa welongo katu wu shi, omuhoko gwetu ogundji kagu shi okushanga oshoka otwa kala ashike twa itaala miimuna oshoka omo hatu hupile. 

Nkene nda valelwe ndikuutumbe miipundi yosikola,” ta popi ngaaka. 

Ta popi kutya sho oshilongo tashi ende tashi putuka opo taya ende taya uvuko kutya nani ngeno okwali ya ya kosikola ngeno mpoka yeli nena hapo yena okukala. Ta gwedha po kutya okwa pandula sho aanona yawo ya kuthwa po opo yaka mone elongo, ya vule wo ya okukayambadhidha aakwanezimo yawo monakuyiwa yo yaka ilongithe wo yakwawo yamwe. 

“Uunona wetu otau taakuma, otau lesha, owo tau tukwathele paife oshoka se katuuviteko. 

Onda hala okupandula wo ehangano lyoRossing Foundation ndyoka tali yambindhidha osikola Onakayale ndyoka opo yi vule okusila aanona yetu oshimpwiyu noku yapa elongo lyongushu,” ta pandula ngaaka. 

Hegona yaanona mboka, Kazembwa Mutumbo gwomimvo 22, ngoka a li nomwana gwomimvo ne, okwa ti nonando a hala omwana aye kosikola, okwa ti aanona ayehe itaya vulu okuya kosikola oshoka opena okukala ngoka ta dheulilwa okutakamitha iimuna. 

“Okanona kandje haka ohaka ka litha nale imuna omanga ya kwawo taya yi kosikola, oshoka ngele ayehe oya yi kosikola kapena ngoka ta kala ta takamitha iimuna yetu. 

Se ota tu ende ta tu koko, onkene opena mboka yena okudheulwa omanga aashona,” ta fatulula ngaaka. Ta ti, ngele aanona ayehe oya yi kosikola otaya kanitha omuthigululwakalo gwawo oshoka yo oya itaala meliko lyiimuna, omo haya hupile. 

Ohole yosikola 

Bunondjo Ndjoze yina yokanona taka hiti posikola mpoka Onakayale Private, okwa ti okanona ke ohaka pula okushuna kosikola, oshoka itaka taamba we onkalo yokegumbo. 

“Paife okwiigilila okulya iikulya iiwanawa, oha nu omeya ga yela, okuli momalusheno noku zala iikutu yomoositola. Onkalo yetu yokegumbo oya yooloka kokule naashoka eli, kosikola,” ta popi ngaaka. 

Ndjoze okwa ti okwa mona elunduluko mokanona ke, okuyelekanitha shoka kwali iha kayi kosikola 

Elongo moNamibia 

Nonando onkalo yAahimba yili ngaaka, ekotampango lyaNamibia otali ti, kehe okanona oka pumbwa okuya kosikola opo ka mone elongo. 

vkaapanda@nepc.com.na