Auleria Wakudumo
Ouministeli wounamapya nounaimuna, eeshi, omeva nomatalululo omadu owa holola kutya eeproyeka depangelo doikulya otadi ka likola oipalwifa i li pombada neudo shi dulife omudo wa dja ko.
Omupopiliko wouministeli wounamapya nounaimuna Simon Nghipandulwa okwa holola kutya eeproyeka di li hetatu okudja koitukulwa ya yooloka moshilongo oda teelelwa di ka xwepopaleke omhumbwe yoikulya moshilongo osho yo okushonopaleka okukufa oikulya kondje yoshilongo.
Eeproyeka edi oda li nale da likola oipalwifa tai shambula mo2025 noneudo oda teelelwa di ka kale da teya oilikolomwa i dule po.
Oshikunino shoihape noingumutulu, Etunda Green Scheme moshitukulwa shaMusati oshi na eehekta 1 200 odo da tukulwa moipambu itatu. Etunda ola tukulwa moipambu yovanafaalama vanini, vopokati osho yo ovo va kula.
Ovanafaalama vanini ove na ehekta 291, vopokati ove na mo eehekta 144 novanafaalama vakula ove na mo eehekta 450.
Omapungu oo unene haa kunwa mEtunda omanga eenyanga nomanyoto taa ka kunwa okudja muFebuluali fiyo omuMarsa 2026.
“Omuloka wa dja ko, Etunda ola li la teya eehekta 8 domapungu odo da dja eetona 2 004 domapungu. Neudo, Etunda ola tengenekwa tali ka teya eetona 3 600 domapungu,” Nghipandulwa ta holola ngaho.
Nghipandulwa okwa holola kutya sha landula eshi va wedela moshikunino eenyanga osho yo oingumutulu, Etunda ola teelelwa yo li kale la wedela omwaalu wovanailonga.
Ouministeli owa holola kutya omashina aeshe taa longifwa okwa pangelwa. Omashina vati atano oo a li a hanaunwa po koshiwana okwa pangelwa. Omanga oproyeka yoSikondo Green Scheme moshitukulwa shaKavango West i na eehekta 350 omo eehekta 130 da li da longwa mo2024. Okudja 2025 fiyo oneudo, epangelo ola wedela eehekta dokulonga. Paife Sikondo ota longo eehekta 250,6 odo di li eepelesenda 75 doproyeka aishe.
Sikondo oha longo unene omapungu oo ha kunwa meehekta 230, taku landula omanyoto neehekta 0,25, oingumutulu eehekta hetatu, omagreen papper eehekta 0,25 oshoyo omanuwa eehekta 7, oubuternut ohava kunwa meehekta hamano noshikapa meehekta 2.
Nghipandulwa okwa holola kutya mo2024/2025, Sikondo okwa teya eetona 1 564,65 domapungu, eetona 223,84 doihakautu naikwao.
Neudo, Sikondo okwa okuteya eetona 3 128.60 domapungu, eetona 360 doihakautu, eetona 2 doilyavala naikwao ya wedwa po.
Omanga Uvhungu-Vhungu Green Scheme moshitukulwa shaKavango East ta lalakanene okulonga eehekta 2 650 neudo. Odula ya dja ko, Uvhungu Vhungu okwa longa eehekta 1 206 domapungu okudja meehekta 147.
Uvhungu-Vhungu okwa kuna nale omapungu muKotoba odula ya dja ko.
Hardap Green Scheme naye ota ka wedela eehekta dokulonga oikulya neudo. Oproyeka ei oi na eehekta 258 omo 150 odo ashike hadi longwa manga. Epangelo ola holola kutya otali ka wedela ko oshipambu sheehekta 50. Hardap oha longo unene omwiidi woimuna wa shiivika nawa oLucerne moshiingilisa.
Nghipandulwa okwa weda po ta ti oproyeka Ndonga Linena Green Scheme otai ka longa eehekta 1 100 omo eehekta 680 tadi ka kunwa omapungu omanga dimwe tadi ka longifwa oikunomwa imwe.
Ndonga Linena okwa li a longa eetona 3 800 domapungu omudo waya nokwa teelelwa a kale a longa eetona 8 640 neudo.
Nghipandulwa okwa holola yo kutya eeproyeka dikwao ngaashi Shadikongoro nOrange River Irrigation oyo hai kunu omadjebele, noihape noingumutulu nado oda teelelwa di ka wedeko keehekta opo ku xwepopalekwe odjala moshilongo.
-awakudumo@nepc.com.na