Evango lyonondima moHardap kuna kumoneka asi nalisikisamo sitambo nampili ngomu vanakara nomaudigu

Evango lyonondima moHardap kuna kumoneka asi nalisikisamo sitambo nampili ngomu vanakara nomaudigu

Tilapia fingerling moHardap evango eli vakara nalyo ava zangura nomfi simpe ngesi kuna kara lyomutaro, yiwizamo kuna kara nye pono presenta 80% meyereko lyawo lyosimaliwa nampili ngomu vana kupita nomaudigu pasirugana. 

Eyi kuna kukwama nye elikwamo lyoMinisteli zonondima, nomfi, mema newapukururo evhu. Muhuyungilipo ministeli Romeo Muyunda katanterere Nampa mepuragero lyantani asi evango lyounafarama wonomfi kwakara nye no 11 mavango aga vatulisapo omu nadikulira nomfi muna kara ntano evango lyokuzeguruka ano edi ntazimwe dokupira kuzeguruka. 

Aga nye mavango gatano gakara asi kwazeguruka ngesi kapi gana kurugana hena morwa kapi vana mana kutara asi mema musinke navaruganesa. Aga nye ntazimwe gatatu kuna kurugana aga nye gamwe hawe kapi kuna kugaruganesa momunene. 

Fingerling production kuna kara asi evango alivatere makwawo unene nofarama dononunu vana hara nawo kutameka kuweka nomfi. Monomvhura nye ntano dakapita, evango eli kwazangura nofingerling dokusika ko 80 000 mosiruwo somuzangu. 

Muyunda katente asi muzangu kugugwana unene nsene tuna kara nonondja donomfi, morwa kapi tuna kara nevango lyokuvhura kuditura komeho nye tukaditume oku vana dihepa. 

Kupira wayi kuna kuninkisa nye dipire kuhutira nawa morwa kuna kuruganesa nyue mavango gomanunu tupu unene mokwedi gwaSikukutu dogoro Nsinano. 

Age katente asi edi nye avavhuru kuzangura pevango eli kukara po 1.5 dogoro 2 metric tonnes, hambara ukahe nye ngano vazwide. 

Age simpe kayirugwilire asi yiruganeso eyi kwakara nesanseko lyalyo omu nye yakara asi kapi valiruganesa moomu yawapera ndi lizure nalinye, morwa simaliwa esi avagavako sinunu. 

Kusesupika simaliwa siruwo oso one munaranda yiruganeso, varugani ntani kuyikeverera oyo vana kuruganesa ntani kuwapukurura makuma gawo,’’ yimo ana kutanta. 

Muyunda katente asi kutara nye asi nayinye eyi kwakara nye momawoko goministeli kutunda tupu pasirugana dogoro kwaminista. ‘’ Sivaro nye sono fingerling ngesi kuna pitakana esi vapura vana farama, nampili papa tuna kuhuyunga ngesi simpe kapi dina kasika kwawo,’’ yimo ana kutanta. 

Age kagwedereko asi mionisteli kuna lituramo unene, mokuwapukurura matungo aga, yipo asi vagwana muzangu gomuwa, mokwedi kwaSindimba mvhura zeezi, omu nye vana kutumbwidira nkarapamwe asi awo navagava nombudi kuhamena omu vana kurugana nsene asi vanayivapura. 

Evango eli lyakara moHardap, inland Aquaculture centre kwakara evango eli lina kurugana unene melikwamo eli lyokuweka nomfi, omu avazangura tilapia, edi nye awo kudirandesa nye pondando omu epangero elifutu nsonso zongandi, kovanafarama ngwendi womoHardap, //Kharas, Khomas, Omaheke, Otjozondjupa ntani Erongo. Evango eli simpe kugava nomfi komavango gepangero muna hamene Leonardville Fish farm, moOmaheke omu nomfi dina kara nye unene momarandesero. 

Evango eli kwalirugana ligave nomfi nekuliko ntani kugwana nye oku navadiwekera nomfi omu nye ngesi vana kuzangura noTilapia, omu nye navadigavera konofarama domoNamibia nazinye. 

-Nampa