KATIMA MULILO – Ngambela wa Masubia yaketilwe cwalecwale, Raphael Mbala, ubulela kuli kukutiseza mayemo amande amasheleñi ni swalisano hala sicaba sesi abani fahali kizona zakatalima hahulu hanze akena mwaofesi. 

Mbala walilimo zemashumi asupile kazesupile, yene ili muyemeli wasilalanda sa Kabbe pili sisika abiwa fahali, kuba Kabbe ya Mutulo ni Kabbe ya Mbowela nakonkiselizwe, ngambela wamasubia mwa kweli ya Yowa 2026, kuyola Albius  Kamwi.

Mwangambolo ni mutende wa New Era viki yefelile, Mbala napatuluzi kuli, khuta ya Masubia italimana ni butata bwa masheleñi kasamulaho akunga lilimo zene kusina mulena. “Kanako yacwale, khuta inzi mwa mayemo maswe amasheleñi,” nekubulezi Mbala. 

Naize tiyeho yakuyolisa mulena nesika aba feela lubasi lwa silena fahali ni sicaba, kono netisize butata mwa kamaiso ni litaba zamasheleñi.

“Nelungile lilimo zebato likana zene pili mulena asika ketwa kale. Mwanako yeo, lusika lwa silena lwa ikauhanya mwalikwata zene. Sikwata nisikwata nesina ni mutu wasona,” nabulezi. Mwa mazwi ahae kutokwa kamaiso ye inelezi nekutahisize masuba ao mi kanako yacwale atokwa kutibiwa. 

“Lulibelezi kuli libuka lito tatubiwa ili kuli lukone ku utwisisa kuli luyemi kai. Kusina kuziba hande foluyemi, kulubela tata kulela nikusebeleza hande sicaba,” nabulezi.

Nabulezi hape kuli kwanda taba ya masheleñi kukutiseza swalisano mwasicaba sa Masubia kusiyala kuba musebezi obukiti. “Kukutiseza swalisano hakinto yekona kuezahala fahala busihu. Utokwa pili kuina ni kamaiso ili baeteleli ba sizo ni manduna, nikuketa kuli muka eza cwañi. Kubunolo kubulela kufita kueza kakuli batu bakauhani,” nekubulezi Mbala.

Naize kimusebezi wahae wakufumana linzila za kutisa swalisano. Nahatelezi kuli swalisano iswanela kukalela kwa khuta mane kutuluha kuyofita kwa minzi. 

Nabulezi hape kuli swalisano ya likhuta za sizo ni yona kiyabutokwa mwakulwanisa ketululo ya mishobo. Nalumbile mubusisi sapili wasikiliti sa Zambezi Lawrence Sampofu yana babaza swalisano mwasikiliti. “Kulwanisa ketululo ya mishobo, luswanela kuambola patalaza. 

Halulemuha zelukauhanya lwakona kuli tatulula hande. Swalisano hakiya kapelezo Iswanela kushabelwa. 

Gilbert Muhongo Mutwa nakonkiselizwe kuba mulena wakhuta ya Masubia, la 23 Kandao 2025 kwa Bukalo, kufelisa lilimo zene kusina mulena kasamulaho alifu la Kisco Maiba Liswani III mwasilimo sa 2021. Mutwa kimwana’ nyandi mulena Joseph Moraliswani II. 

Kuyoliswa kwa mulena nekungile nako yetelele konji likolo la zwelopili ya libaka za litolopo ni matakanyani halito nyatela keto ya hae.