Ngurare ushaela swalisano mwaUganda 

Ngurare ushaela swalisano mwaUganda 

Rudolf Gaiseb 

Ngambela Elijah Ngurare, kasamulaho apoto mwanaha Uganda, nabulezi hala butokwa bwa swalisano mwa Afirika nikuhula mwasifumu. Napatalalize kuli swalisano ya Afirika ikakonisa kuli milafo yefumaneha mwalifasi la Afirika ikabelwe kisicaba kaufela. 

Mwanako yamusipili, Ngurare nalemuhile kuli Namibia ikona kufumana zibo yabutokwa kuzwelela naha Uganda hala milao, sihulu kamaiso yamilafo yamafula ni moya. “Uganda ilufitezi kwapil. Bana ni mulao obazamaisa, mulao obeleka mi bakaswana bafumana sesiñwi kwamafula unumwaha. Mi lwakona kubatusa kueza cwalo, kacwalo nelulumelelani kuli luswanela kuhulisa swalisano yaluna,” nabulezi. 

Ngambela naile kwakukonkisezwa kwa Yoweri Kaguta Museveni mwa Kampala, kone kuezahalile Labubeli. Museveni nakonkiselizwe mwaofesi lwa busupa, naize, “Hakusana kulobala kwabayahi kaufela banaha Uganda,” nabasusuelize kueza kalulo yabona mwakalulo yakutahisa sifumu ni misebezi kulatelela mutala wamubuso. 

Mueteli wanaha hape nafile mamela kuli hakusana bulyangelino. Zeo halili cwalo, kanako yamusipili, Ngurare nabile ni lingambolo ni mubakweli wamueteleli wanaha Jessica Alupo, baetapili mwamubuso ni baetapili balipisinisi, hala babañwi. 

“Lituto zeñwi zelufumani kwa Uganda hakutaha kwasifumu, sihulu kakuya kazeo batu nebabulela, nebaize bayahi banaha Uganda baluwile 70 pesenti mwalipisinisi zeñata mi mazwahule baluwile 30 pesenti. Kacwalo, haiba Namibia inge ilatelela cwalo, ni mwa Afirika kaufela, bayahi ba Afirika bakaba ni kabelo kwakuhula sifumu mwalinaha zabona,” nabulezi.

Ngambela hape naize linaha zepeli li ikabela milelo yabutokwa yazwelopili yeswana, sihulu mwalikalulo zanjimo ni kuhulisa babanca. Naize nzila ya mbyumbyulu yanaha Uganda kutaha naha Namibia kiya zeñwi zetokwa kuhuliswa.

Linaha hape li ikabela milelo yehatisizwe yeswana, ili yecwale ka Mulelo waZwelopili mwaNaha (NDP); Namibia imatela faNDP6, mi Uganda imatela faNDP4. Kacwalo, Ngurare nakupile linaha kaufela mwaAfirika kubukeleza limbule zabona kwakusinyiwa kimazwahule.