Lahja Nashuuta
ONGWEDIVAS – Sîsengu ministeri, Veikko Nekundib ge ǀgaisa !khâikhomsa ǁnā khoen hîa ǂhanuba ra sîsenba tsî ǀgam !nāra ǂhanub ommās ǂnamipe hâ ǀgauga xu ra domdorena !oa ge sîǂui, mîb rases nēsa ǂhanub omn di ǂhanusi xoaǁguigu ǀkha ra !omgu amaga. Xoaǁguib nēb ge ǂhanub sîsenao-i hîa om-e mātares huiba ra !khō!oa-i nî ǁkhā ǁaeb !nâ ǂhanub xa a ǀhonkhoe-aihe om-i !nâ hâsa mā-am tama hâ.
“Sida ge ǂōrisase nau ministeridi ǀkha ra sîsenǀhao, ǂganamsenao-i xa ra !gû ǂansa aibe hōs !aroma, ǁî-i nî soa-e hōs ai!â. ǂGanamsenaona xu noxopa ra ǂgaoǀkhāhe 1khais ge ǁîn di !khō!oamaris ǁgauǁgauǂhaweb tsîna ǂgāsaosa, ǀnai-i ǁî-e ǂhanusi huiba om-e mātares !aroma !khō!oa tama hâsa ǂanǂuis ase,”tib ge Nekundiba ǀgūǁaeb ge New Erab ǀkha ūhâ i dî!nâǁgamǁare-i !nâ ge mî. Nē ministeris di ǂkhanina kō!gâs, hâ a xoaǁguigu tsî ǂhanusi ǁgaragu ra saohes dis di !nurib, 2023/24ǁî marikurib !nâ i ge ge ǂoaxa, ǁnāpan ǀnî ǂhanub sîsenaona ǀhôagao ǀgaub !nâ ǀgam !nāra ǂhanuba xu ommās ǂnamipe ra domdore !khaisa.
Nē ssenaon ge omsa mātares marisiǂkhâ!nâsa ǂhanuba xu ra !khō!oa !âna, nau ǀkhāb ai ǂhanub a ǀhonkhoe-ai omdi !nâs tsîna ǁan hâ. Noxopa ge ǂoaxa !khais ge, ǂhanuba gere sîsenba tsî xawe ge ǀnai sîsenǀûs kuriga sī!nâ tsî a sîsenǀû khoen tsîn noxopa ǂhanub omdi !nâ hâsa, ǀgui ǁkhâb ǀguiban nî sîsenǀûs khao!gâ hâs ǀguisan mā-amhe hâ hîa. “Nē !nôa !gomsib ge !nani khoena Kunene ǀkharib !nâ ge ǂanǂui tsî ǁîna ǂguro aiǂhanub ǁama ǁkhān as diba ge mā, xawe i ge nēsis kōse !eream-e ǁîna xu !khō!oahe tama hâ,” tib ge ministera ge mî. ǂOa ge wekheb aib ge ministera ǀuniga tsî a ǁgariǁgarisa sîǂuisa ge dī, hoa khoen hîa ǂhanuo!nâse ǂhanub omdi !nâ ǁan hân ǁnāpa xu nî ǂoa (ǀuni tsēs !Hoaǂkhaib 2026 ǀams) tsî ǁkhowa-amga ǂhanub omn ǀkha a sîsenxa !âb berodi tawa ǁkhaeǁnâ !khaisa. Nēs ain nî dīǀoaǀoa tama is kara, on ge ǁîna ǁgaris !naka nē omde xu nî ūǂuihe. Ministeris ge hāaro rase nē mā-ams ose ǁnāpa hâ khoen di ǁkhâkorobe mātaremaride 1 !Khanni 2026 disa xu ge ǀgapiǀgapi, aiǁgauses ge ǀgui !nā-omsa ūhâ omsa N$1 500 xu N$4 500 ǁga ǁkhâkorobe hāǀaro ra ǀarosen maris 20%gu dis tsîn ǀkha ǀhao hâse nî mātarehe. ǁNāpas N$2 500 tsî N$3 500 gere mātare khoena nēsi N$10 500 ǁkhâkorobe hāǀaro ra ǀarosen maris 20%gu dis tsîn ra ǀarosense. !Hūb a ǂhabase ge dīhe !gôakhâigu ra mîsa !oab ge ǂhanuba 8 000 ǀhonkhoe-aib a omna ūhâ, hîa skoln, klinikdi, ǀaeǁgâugu, hosteldi, ǂhanub omdi, kuruǀhaosa ǁan!khaigu, berodi tsî noxopa xū-e dī-aisa tama !hū!âdi tsîna ūhâ.

