Bravery Kabula
Yomuhulu wasipokola sanaha Joseph Shikongo, ufile mamela ye tiile kwamapokola mwanaha kaufela kuli mapokola bapalelwanga kualabela kwalipiho zabubangoki, kamabaka akuli hakuna limotikala.
Hana bulela kwalimembala zasipokola kanako yana potezi sikiliti sa Zambezi, yomuhulu wasipokola nanyazize taba yana ize seli sizo sa mabaka, naize mapokola baswanela kutuhela kubulelela sicaba kuli hakuna limotikala kuli ba alabele kwalipiho zecwale kakutuba mandu.
“Kuna niyasweli kutuba ndu mina mubulelela sicaba kuli hamuna motikala. Kiñi hamutokwa motikala? Motikala yañi?” nabuzize. “Hamuliteni mubulelela sicaba mabaka amañata. Nibata kuli taba yeo ifite kwa mafelelezo,” naekelize.
Nihana bulela zeo kwa Katima Mulilo, naize kilipilaelo zanaha kaufela. Sicaba mwalibaka zalitolopo ni matakanyani bafitisanga lipilaelo za kulyenga kwamapokola ku alabela kwa lipiho, sihulu kanako ya busihu.
Nahupulisize mapokola kuli buñata bwa sicaba balika katata kubiha lipiho za bubangoki, fokuñwi bazamaya libima zetelele kuya kwa liteshini zamapokola kapa kuliza bazielehile mwalihola zamapakela kakusasa. “Sicaba bazamaya libima zetelele kuto biha. Fokuñwi bamilizeza fahala busihu. Mubasupile mwa ofesi mina mualaba kuli hamuna motikala,” nabulezi.
Naize litaba zecwalo liswabisisa sipokola. Kacwalo nafile mamela kwabaetapili basikola mwalikiliti kubona kuli basebeza katata.
Shikongo hape nalatuzi maikuto akuli sipokola hasina limotikala mwanaha kaufela. Kakusebelisa Zambezi kakuba mutala, naize sikiliti sina ni limotika ze 97, mi ze 27 liyemi bakeñisa kuli lishwile kono lisweli kupangiwa.
Nabulezi hape kuli limotikala zelobapeli neli filwe kwasikiliti unumwaha, kacwalo mabaka akutokwa limotikala azwelakai.
Naize kualabela kwalipilaelo za sicaba iswanela kuba musebezi wamitayi kaufela ya sipokola.
Manzwi ahae asupeza maikuto akubona kuli kuna ni buikalabelo mwasipokola mwa kualabela kwalipiho zabubangoki. Kakuli tiyeho ya mapokola itisa bunyemi ni lipilaelo kwasicaba, mi babañwi babulela kuli tiyeho yeo itisa kuli libangoki baeze mobalatela.
Kacwalo Shikongo nafile musebezi ocwalo kwa bazamaisi basipokola mwalikiti kubona kuli basebeza katata, mi mabaka akutokwa limotikala abe siyo, kakuli sicaba kaufela mwanaha Namibia siswanela kusebelezwa kaswanelo.